Με επίκεντρο τη διατήρηση της παραδοσιακής τέχνης της πέτρας και τη μετάδοσή της στις νεότερες γενιές, ξεκίνησε στα Λαγκάδια Γορτυνίας το «8ο Εργαστήριο Παραδοσιακής Τέχνης της Πέτρας».
Η διοργάνωση πραγματοποιείται από τις 26 Ιουλίου έως τις 2 Αυγούστου 2026, στο πλαίσιο των «Γιορτών της Πέτρας 2026», υπό την αιγίδα και με την υποστήριξη του Δήμου Γορτυνίας.
Το εργαστήριο διοργανώνει το μη κερδοσκοπικό σωματείο «Φίλοι Παραδοσιακής Αρχιτεκτονικής – Άνθη της Πέτρας» και αποτελεί συνέχεια επτά προηγούμενων διοργανώσεων, που συνέβαλαν στην καθιέρωση του θεσμού ως σημείου αναφοράς για την προστασία και την ανάδειξη της παραδοσιακής λιθοδομής.
Τρία έργα στα Λαγκάδια
Η φετινή διοργάνωση επικεντρώνεται σε πέτρινες κατασκευές εντός και περιμετρικά του παραδοσιακού οικισμού των Λαγκαδίων.
Οι εργασίες αναπτύσσονται σε τρία παράλληλα πεδία. Το πρώτο αφορά τη συνέχιση της αποκατάστασης του ερειπίου κοντά στο πρώην ΚΕΠ, όπου προβλέπεται να αρχίσει η κατασκευή του πρώτου ορόφου. Κατά τα προηγούμενα εργαστήρια είχαν ολοκληρωθεί το ισόγειο, ο θόλος και η τοποθέτηση των ξύλινων δοκαριών.
Το δεύτερο έργο αφορά την αποκατάσταση του παραδοσιακού μονοπατιού στη γειτονιά των Αγίων Αποστόλων, ενός από τα δύο βασικά μονοπάτια της περιοχής. Η παρέμβαση αποτελεί συνέχεια της αποκατάστασης του πρώτου τμήματος, μήκους περίπου 50 μέτρων, που ολοκληρώθηκε κατά το 7ο Εργαστήριο.
Παράλληλα, αρχίζουν εργασίες για την αποκατάσταση παραδοσιακού νερόμυλου της περιοχής, με στόχο τη διάσωση ενός ακόμη σημαντικού στοιχείου της τοπικής αρχιτεκτονικής και παραγωγικής ιστορίας.
Στόχος η εκπαίδευση νέων τεχνιτών
Βασική επιδίωξη του εργαστηρίου είναι η εκπαίδευση μιας νέας γενιάς μαστόρων της πέτρας, αλλά και προπτυχιακών και μεταπτυχιακών φοιτητών που ενδιαφέρονται για την παραδοσιακή αρχιτεκτονική, την αποκατάσταση κτισμάτων και τις τεχνικές της λιθοδομής.
Στην ομάδα των εκπαιδευτών συμμετέχουν ντόπιοι μάστορες, προσκεκλημένοι τεχνίτες από τον Πεντάλοφο Κοζάνης, καθώς και επιστήμονες από την Ελλάδα και το εξωτερικό.
Η φετινή διοργάνωση αποκτά, παράλληλα, έντονη διεθνή διάσταση, με τη συμμετοχή προσκεκλημένων ομιλητών και επιστημονικών και εκπαιδευτικών ομάδων από το Utah Valley University των Ηνωμένων Πολιτειών. Η συνεργασία αναπτύσσεται στο πλαίσιο μνημονίου που υπογράφηκε πρόσφατα μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων.
Διεθνές συνέδριο για την εκπαίδευση στην τέχνη της πέτρας
Στο πλαίσιο των «Γιορτών της Πέτρας 2026» πραγματοποιήθηκε και διεθνές συνέδριο, με αντικείμενο τη λειτουργία σχολών πέτρας, τη σύνδεση της εκπαίδευσης με την επαγγελματική αποκατάσταση, την ανάπτυξη διεθνών συνεργασιών και τον ρόλο της πέτρας στη σύγχρονη αρχιτεκτονική και δόμηση.
Κατά τον χαιρετισμό του στην κεντρική εσπερίδα του συνεδρίου, ο Δήμαρχος Γορτυνίας, Ευστάθιος Κούλης, αναφέρθηκε στη στενή σχέση των Λαγκαδίων με την τέχνη της πέτρας, επισημαίνοντας ότι για την τοπική κοινωνία η πέτρα δεν αποτελεί απλώς δομικό υλικό, αλλά τρόπο σκέψης, ακρίβειας, πειθαρχίας και συνεργασίας.
«Στα Λαγκάδια η πέτρα δεν είναι απλώς δομικό υλικό. Είναι τρόπος σκέψης. Είναι μέτρο ακρίβειας. Είναι σχολείο πειθαρχίας και συνεργασίας», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ο κ. Κούλης υπογράμμισε ακόμη τη σημασία της σύνδεσης της εμπειρικής γνώσης των παραδοσιακών μαστόρων με την επιστημονική και πανεπιστημιακή έρευνα.
Όπως σημείωσε, η ίδρυση και λειτουργία Επαγγελματικών Σχολών Μαθητείας στα Λαγκάδια και στον Πεντάλοφο Βοΐου αποτελεί αναπτυξιακή επιλογή με κοινωνικό και οικονομικό αποτύπωμα, καθώς μπορεί να δημιουργήσει επαγγελματικές ευκαιρίες, να συγκρατήσει νέους ανθρώπους στην περιφέρεια και να ενισχύσει την τοπική οικονομία.
Παράλληλα, συνεχάρη τα μέλη της οργανωτικής επιτροπής, το σωματείο «Άνθη της Πέτρας», τον επιστημονικό υπεύθυνο, ομότιμο καθηγητή Βασίλη Γκανιάτσα, τον συντονιστή Μιχαήλ Σούμα, τον πρόεδρο του διοικητικού συμβουλίου, καθηγητή Γιάννη Τσιαούση, καθώς και όλους όσοι συνέβαλαν στην πραγματοποίηση της διοργάνωσης.
«Θεσμός στρατηγικής σημασίας»
Ο Δήμαρχος Γορτυνίας τόνισε ότι η οργανωμένη εκπαίδευση μπορεί να διασφαλίσει την ποιότητα, την πιστοποίηση και τη διεθνή αναγνώριση μιας γνώσης που, επί δεκαετίες, μεταδιδόταν κυρίως μέσα από την προφορική παράδοση και τη μαθητεία δίπλα στους παλαιότερους τεχνίτες.
Αναφέρθηκε, επίσης, στη σύγχρονη χρησιμότητα της τέχνης της πέτρας στην αποκατάσταση μνημείων, στη βιώσιμη δόμηση και στην αισθητική και λειτουργική αναβάθμιση των παραδοσιακών οικισμών.
«Ως Δήμος Γορτυνίας δεν αντιμετωπίζουμε τη Σχολή Μαθητείας ως ένα ακόμη έργο. Τη θεωρούμε θεσμό στρατηγικής σημασίας», σημείωσε, προσθέτοντας ότι στόχος είναι τα Λαγκάδια να εξελιχθούν σε ευρωπαϊκό σημείο αναφοράς για την εκπαίδευση στην παραδοσιακή δόμηση.
Πολιτιστική κληρονομιά και προοπτική για τη νέα γενιά
Η παραδοσιακή τέχνη της πέτρας αποτελεί αναπόσπαστο στοιχείο της πολιτιστικής ταυτότητας της Γορτυνίας και σημαντική παρακαταθήκη για το μέλλον.
Μέσα από τη στήριξη του εργαστηρίου και των παράλληλων εκπαιδευτικών και επιστημονικών δράσεων, ο Δήμος Γορτυνίας επιδιώκει να συμβάλει στη διάσωση της τοπικής τεχνογνωσίας, στη σύνδεση της παράδοσης με τη σύγχρονη δημιουργία και στη διαμόρφωση νέων επαγγελματικών προοπτικών για τους νέους ανθρώπους.
