Σε δημόσια διαβούλευση τέθηκε από το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, φέρνοντας σημαντικές αλλαγές στους όρους εγκατάστασης φωτοβολταϊκών και αιολικών πάρκων σε ολόκληρη τη χώρα.
Το νέο πλαίσιο εισάγει για πρώτη φορά εκτεταμένες απαγορεύσεις και αυστηρότερους κανόνες χωροθέτησης, με βασικό στόχο – σύμφωνα με το ΥΠΕΝ – την αποφυγή συγκρούσεων χρήσεων γης, την προστασία του περιβάλλοντος και τη δημιουργία ενιαίου αναπτυξιακού σχεδιασμού.
Παράλληλα, το υπουργείο προχωρά ταυτόχρονα στη θεσμοθέτηση τριών Ειδικών Χωροταξικών Πλαισίων – για ΑΠΕ, τουρισμό και βιομηχανία – επιδιώκοντας έναν συντονισμένο χωρικό σχεδιασμό, ώστε οι διαφορετικές αναπτυξιακές δραστηριότητες να λειτουργούν συμπληρωματικά και όχι ανταγωνιστικά.
Εκτός φωτοβολταϊκών δάση, Natura και αρχαιολογικές ζώνες
Το νέο πλαίσιο προβλέπει οριζόντια απαγόρευση εγκατάστασης φωτοβολταϊκών σταθμών σε όλες τις προστατευόμενες περιοχές του δικτύου Natura 2000, σε δάση και δασικές εκτάσεις, σε υγροτόπους Ραμσάρ, εθνικούς δρυμούς, αισθητικά δάση και περιοχές που έχουν χαρακτηριστεί ως Τοπία Ιδιαίτερου Φυσικού Κάλλους. Παράλληλα, αποκλείονται περιοχές πολιτιστικής και αρχαιολογικής προστασίας, όπως μνημεία παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς, ζώνες αρχαιολογικής προστασίας Α, ιστορικοί τόποι και παραδοσιακοί οικισμοί.
Επιπλέον, δεν θα επιτρέπεται εγκατάσταση φωτοβολταϊκών σε περιοχές με προστατευόμενες ή εγκαταλελειμμένες αναβαθμίδες, σε περιοχές άνευ δρόμων που καθορίζονται από το ΥΠΕΝ, αλλά και σε ακτές κολύμβησης.
Ιδιαίτερη σημασία δίνεται και στον περιορισμό της κάλυψης γης. Συγκεκριμένα, το μέγιστο ποσοστό εδαφικής κάλυψης από νέους φωτοβολταϊκούς σταθμούς – που δεν έχουν ακόμη περιβαλλοντική αδειοδότηση – δεν μπορεί να ξεπερνά το 1,5% ανά Περιφερειακή Ενότητα. Παράλληλα, θεσπίζονται ελάχιστες αποστάσεις από οικισμούς και ειδικές μελέτες θέασης όταν οι εγκαταστάσεις βρίσκονται κοντά σε μνημεία ή προστατευόμενες πολιτιστικές περιοχές.
Απαγόρευση αιολικών σε Αττική, Θεσσαλονίκη και περιοχές άνω των 1.200 μέτρων
Σημαντικές αλλαγές φέρνει το νέο χωροταξικό και για τα αιολικά πάρκα. Ειδικότερα, δεν θα επιτρέπεται πλέον η εγκατάσταση ανεμογεννητριών στην Αττική και στη Μητροπολιτική Περιοχή Θεσσαλονίκης, καθώς και σε περιοχές με υψόμετρο μεγαλύτερο των 1.200 μέτρων.
Παράλληλα, αποκλείονται υγρότοποι Ραμσάρ, πυρήνες εθνικών δρυμών, περιοχές απολύτου προστασίας της φύσης, Τοπία Ιδιαίτερου Φυσικού Κάλλους και περιοχές χωρίς οδική πρόσβαση. Περιορισμοί τίθενται και σε μικρά νησιά κάτω των 300 τετραγωνικών χιλιομέτρων, εκτός εάν οι εγκαταστάσεις εξυπηρετούν ανάγκες δημοσίου συμφέροντος, όπως μονάδες αφαλάτωσης.
Επιπλέον, εξαιρούνται περιοχές υψηλής τουριστικής ανάπτυξης, αλλά και εκτός σχεδίου εκτάσεις όπου προβλέπονται τουριστικές χρήσεις. Στις Ζώνες Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ) του δικτύου Natura 2000, επιτρέπεται κατ’ εξαίρεση η εγκατάσταση αιολικών μόνο εφόσον προβλέπεται ρητά από την εγκεκριμένη Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη και το αιολικό δυναμικό υπερβαίνει τα 7,5 m/s.
Για τον νησιωτικό χώρο, το μέγιστο ποσοστό κάλυψης εδάφους από αιολικά πάρκα ορίζεται στο 4% ανά Δημοτική Ενότητα, ενώ εγκαταστάσεις θα επιτρέπονται μόνο σε περιοχές που χαρακτηρίζονται ως «Περιοχές Καταλληλότητας», δηλαδή διαθέτουν επαρκές αιολικό δυναμικό και δεν εμπίπτουν σε ειδικούς περιορισμούς προστασίας.
Ποια έργα εξαιρούνται
Από τις νέες ρυθμίσεις εξαιρούνται έργα που ήδη λειτουργούν, καθώς και όσα έχουν ολοκληρώσει την περιβαλλοντική τους αδειοδότηση ή έχουν λάβει έγκριση τυπικής πληρότητας φακέλου πριν από την έναρξη της διαβούλευσης. Επίσης, εκτός του νέου πλαισίου μένουν οι φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις σε στέγες κτιρίων, οι σταθμοί αντλησιοταμίευσης, μεγάλα υδροηλεκτρικά έργα και συγκεκριμένες κατηγορίες μικρών εξαιρούμενων σταθμών ΑΠΕ.
Η δημόσια διαβούλευση για το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο θα διαρκέσει έως τις 24 Ιουνίου 2026 μέσω της πλατφόρμας του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
