- Του Παναγιώτη Νίκα, τέως Περιφερειάρχη Πελοποννήσου
Πέρασαν 40 χρόνια από τον μεγάλο σεισμό των 6 R και τους 700 περίπου μετασεισμούς που έπληξαν την Καλαμάτα και τη γύρω περιοχή, σε ακτίνα περίπου 20 χιλιομέτρων. Το αποτέλεσμα ήταν 20 νεκροί, 350 τραυματίες και το 70% των κτισμάτων σε ακαταλληλότητα.
Το συγκεκριμένο γεγονός προκάλεσε πανελλήνια συγκίνηση, απασχόλησε την Ευρωπαϊκή ειδησεογραφία και κινητοποίησε επιτυχώς τον κρατικό μηχανισμό, αν και δεν υπήρχαν τότε οι σημερινές δυνατότητες.
Και είναι αλήθεια πως πέρα από τη γενναία κρατική και Ευρωπαϊκή συνδρομή προς τη σεισμόπληκτη Καλαμάτα, που ξεπέρασε τα δύο δις ευρώ σε σημερινές τιμές, καθοριστική υπήρξε η συμβολή στην ανάταξη και την αναπτυξιακή πορεία της πόλης σημαντικών ανθρώπων, που επιβάλλεται η πόλη πάντα να θυμάται.
Συγκεκριμένα, ο τότε Δήμαρχος Σταύρος Μπένος ήταν ήδη έμπειρος αυτοδιοικητικός, με οκταετή προϋπηρεσία στη θέση, με οραματικό σχέδιο για την ανάπτυξη της πόλης και με κατάλληλους συνεργάτες στην εργώδη προσπάθειά του. Επιπλέον, στην επιτυχία των στόχων του συντέλεσαν η κυριαρχία επί των εσωκομματικών αντιπάλων του, με τη βοήθεια του αειμνήστου Γ. Γεννηματά, βουλευτή Μεσσηνίας τότε και υπουργού των εσωτερικών, καθώς και το πνεύμα συναίνεσης που κυριάρχησε στο δημοτικό συμβούλιο, με την παραχώρηση ρόλου και εξουσίας στις συνεργαζόμενες δημοτικές παρατάξεις. Η κορωνίδα της προσφοράς του στην Καλαμάτα ήταν η διατήρηση του ιστορικού κέντρου και των παραδοσιακών κτιρίων της, που αποτελούν πλέον σημαντικό περιουσιακό της στοιχείο εσαεί.
Οι αγωνίες και ο αγώνας του αείμνηστου Μητροπολίτη Χρυσόστομου Θέμελη για την αποκατάσταση των συνολικά κατεστραμμένων ναών, των κτιρίων των ιδρυμάτων και των εκκλησιαστικών υπηρεσιών, την προνοιακή δράση του, όπως και τη διαμονή του για χρόνια σε σκηνή εκστρατείας, αποτέλεσαν αξέχαστο παράδειγμα ανθρωπισμού και έμπρακτης χριστιανικής συμπεριφοράς.
Δυστυχώς, η ιδεοληψία και η κομματική υστεροβουλία δεν επέτρεψαν να προβληθεί η ευεργετική προσφορά του εφοπλιστή Γιάννη Λάτση, που, με το πλοίο κρουαζιέρας «Μαριάννα», πρόσφερε δωρεάν διαμονή και σίτιση σε χιλιάδες εμπερίστατους σεισμόπληκτους, για μία σχεδόν διετία.
Ο αείμνηστος Υπουργός Θαν. Φιλιππόπουλος με την κινητοποίηση των ομογενών και το νέο Νοσοκομείο, οι πυροσβέστες και οι στρατιώτες, οι δημοτικοί και κρατικοί υπάλληλοι, οι εθελοντές, όλοι τους ανταποκρίθηκαν στις δύσκολες ώρες και στη συνέχεια τα δύσκολα χρόνια για την Καλαμάτα.
Η μνήμη όμως των σεισμών πρέπει να συμπεριλαμβάνει και τις αρνητικές καταστάσεις ως παράδειγμα «προς αποφυγήν». Συγκεκριμένα, η απουσία σχεδίου πολιτικής προστασίας και συντονισμού στις πρώτες ώρες, η κινδυνολογία, η φημολογία και η παραπληροφόρηση, μαζί με τις απαράδεκτες αντιπαραθέσεις των σεισμολόγων, που δημιουργούσαν «επιστημονική βαβέλ», γιγάντωναν τον φόβο και την ανασφάλεια.
Επιπλέον, μελανή σελίδα αποτέλεσε η απληστία, η ιδιοτέλεια και η αναξιοπρέπεια πολλών στη διεκδίκηση ανθρωπιστικής βοήθειας, ακόμα και αυτών που δεν είχαν καμιά ανάγκη, οι πολεοδομικές και άλλες παρανομίες μέσα στον γενικό χαλασμό, η καταστροφή ή η εξαίρεση από τον χαρακτηρισμό ιστορικών κτιρίων, η πίεση για την ικανοποίηση ρουσφετιών κάθε μορφής και πολλά άλλα.
Τελικά, ο σεισμός υπήρξε «σωσμός» για την Καλαμάτα, γιατί η ανοικοδόμησή της στηρίχτηκε στον νέο αντισεισμικό κανονισμό, απέκτησε σύγχρονες υποδομές και ξεκίνησε την αναπτυξιακή της πορεία, με ελπιδοφόρα για το μέλλον της προοπτική. Και αποτελεί ιστορική αλήθεια πως η κυβέρνηση, το κράτος, η Ευρώπη και οι Καλαματιανοί ανταποκρίθηκαν με επιτυχία στην καταστροφική πρόκληση.
Είναι γνωστό πως η Πελοπόννησος αποτελεί την πλέον σεισμογενή περιοχή της Ευρώπης, με μεγάλες καταστροφές τα τελευταία 200 χρόνια, στο σύνολο των πόλεων και των οικισμών της. Οι σεισμοί είναι φυσικό φαινόμενο και θα έχουν οπωσδήποτε συνέχεια. Δεν μας χρειάζεται η συνεχής υπενθύμιση και οι υπερβολές των σεισμολόγων. Αυτό, που επιβάλλεται να κάνει ένα οργανωμένο κράτος με τις δομές του, είναι η προετοιμασία του πληθυσμού για την αντιμετώπιση του σεισμικού κινδύνου. Και προς αυτή την κατεύθυνση οι ενέργειες είναι δυστυχώς περισσότερο για το «θεαθήναι» και την ψηφοθηρική προβολή, όπως συνήθως ενεργούμε για όλα τα σοβαρά μας θέματα. Αλλά, για τη σοβαρή προετοιμασία, θα γίνει αναφορά σε επόμενο σημείωμα.
pan.e.nikas@gmail.com
