ΘΑΝΑΣΗ ΡΕΠΠΑ: Εν αναμονή (Ποιήματα)

2 Απριλίου 2014  /   Χωρίς Σχόλια

Eκδ. Φανάρι, Αθήνα 2013, σσ. 80

Γράφει Ο ΗΛΙΑΣ ΓΙΑΝΝΙΚΟΠΟΥΛΟΣ

Ένα ακόμα βιβλίο ήρθε να προστεθεί σε όσα μέχρι σήμερα έχει εκδώσει ο εκλεκτός πεζογράφος και ποιητής Θανάσης Ρέππας, από το Φανάρι Oλυμπίας, τον οποίο οι αναγνώστες της στήλης ίσως ενθυμούνται, αφού στο παρελθόν έχουμε παρουσιάσει και άλλα έργα του. O κ. Ρέππας είναι συνταξιούχος δικηγόρος και έχει ασχοληθεί ευδοκίμως με τη λογοτεχνία, έχοντας μέχρι σήμερα θέσει σε κυκλοφορία πάνω από είκοσι βιβλία του. Έχει δημοσιεύσει ένα μυθιστόρημα, διηγήματα, δύο θεατρικά έργα και πολλές ποιητικές συλλογές, από τις οποίες πολύ ενδιαφέρουσες είναι οι τιτλοφορούμενες «Δια ταύτα», που περιέχουν αποφθεγματικής υφής στίχους, γεμάτους από σοφία και πείρα ζωής.
Η παρούσα ποιητική συλλογή περιλαμβάνει ακριβώς εξήντα ποιήματα, γραμμένα με τον τρόπο και το ύφος και των προηγούμενων ποιητικών συλλογών του. Όλα τα ποιήματα είναι λιγόστροφα, λιγόστιχα, σε ελεύθερο στίχο, χωρίς πολλά καλολογικά στοιχεία, με συγκρατημένο λυρισμό. Όλα είναι πλούσια σε βιωματική εμπειρία, και εκφράζουν λεπτά αισθήματα και μια φιλοσοφική ενατένιση της ζωής.
Το τελευταίο χαρακτηριστικό, δηλ. η φιλοσοφική ενατένιση της ζωής, είναι νομίζω το εντονότερο χαρακτηριστικό της παρούσας συλλογής (ένα γνώρισμα άλλωστε όλων των ποιητικών συλλογών του). O ποιητής εμπνέεται από τα καθέκαστα της ζωής, την τραγική μοίρα του ανθρώπου και την βιοτική περιπέτεια της καθημερινότητας. Η ποίησή του είναι με άλλα λόγια καθαρά ανθρωποκεντρική.
O ποιητής χρησιμοποιεί γνωστά, απτά και καθημερινά σύμβολα για να εκφράσει τις σκέψεις και τους προβληματισμούς του. Έτσι, μιλά κατευθείαν στην ψυχή του αναγνώστη του, χωρίς να τον ταλαιπωρεί με εγκεφαλικές κατασκευές εν πολλοίς ακατανόητες και θολές. Όλα τα ποιήματά του είναι σαφή και βατά. Θα έλεγε κανείς, ότι μάλλον πρόκειται για πεζοτράγουδα, παρά για «καθαρή ποίηση». Όλα είναι γεμάτα με νόημα και ουσία ζωής!
Τα ποιήματα είναι γραμμένα στο πρώτο πρόσωπο κατά κύριο λόγο, έχουν δηλαδή αφηγηματικό χαρακτήρα και εκφράζουν τα προσωπικά του συναισθήματα. Μερικά είναι γραμμένα σε δεύτερο πρόσωπο, σαν να απευθύνονται σε κάποιον άλλον, φίλο, γνωστό, σύντροφο ή οιονδήποτε τρίτον. Τέλος άλλα είναι γραμμένα σε τρίτο πρόσωπο, και αυτά είναι γενικότερης σημασίας, αφού αποτελούν εικόνες και είδωλα πανανθρώπινης εμβέλειας. Λίγα απευθύνονται προς τον Κύριο, εν είδει εξομολογήσεως ή απολογίας.
Δεν χρειάζεται να τονισθεί ότι η αναμονή του ποιητή είναι εμπνευσμένη από τους ταξιδιωτικούς σταθμούς, που συμβολίζουν τους σταθμούς της ζωής. O ποιητής αισθάνεται ότι βρίσκεται στον τελευταίο σταθμό της ζωής του, αναμένοντας την πραγματοποίηση τού ταξιδιού που ποτέ δεν προγραμμάτισε, αλλά και δεν μπορεί να αποφύγει. Ενώ κάποτε βιαζόταν να «φύγει», τώρα δεν σκέπτεται παρά μόνο τον χρόνο αναμονής, που εύχεται να είναι μακρύς (όπως ευχόμαστε και εμείς γι’ αυτόν)…
Είναι φυσικό στο διάστημα αυτής της αναμονής να ζωντανεύουν τα περασμένα, να ξυπνάνε οι αναμνήσεις, να φουντώνει η αγωνία για το άγνωστο μέλλον, να εκτιμάται η μέχρι τότε πορεία («Απολογισμός») και να ιεραρχούνται οι αξίες και τα «πιστεύω».
Εμφανής στα ποιήματα τού κ. Ρέππα είναι ακόμη μια υπαρξιακή αγωνία, μια ελαφρά μελαγχολία, ίσως μια απογοήτευση και ματαίωση. Εκφράζονται σκέψεις για τη συμπεριφορά των ανθρώπων, για τον παραλογισμό μερικών πραγμάτων στη ζωή, για την αδικία, την αχαριστία, την έλλειψη συμπόνοιας και αλληλοκατανόησης, την έλλειψη επικοινωνίας, την ματαιότητα των επιγείων («Τα προσωπεία») την απελπισία, την εμπορία των ονείρων, το θέμα του χρόνου, τον φόβο του θανάτου, την υποκρισία, τη μοναξιά, κ.ά.
Επίσης, η υπόκωφη ειρωνεία και το καταλυτικό χιούμορ («Το διαβατήριο», «Σ’ ένα λεμόνι», «Η σιγή του τηλεφώνου», «‘Η άλλη Σαχάρα», «Το ξένο ρούχο», «Καταζητούμενος», κ.ά.). Γράφει στα «Αυθαίρετα όνειρα»: «Άκουσα πως νομιμοποιούνται τα αυθαίρετα/ και μπήκα μαζί με τους άλλους στην ουρά/ κι ας μην είχα αυθαίρετα κτίσματα./ Μπήκα γιατί είχα αυθαίρετα όνειρα/ και θέλησα να τα νομιμοποιήσω/ αλλά δεν δέχτηκαν την αίτησή μου, γιατί, όπως μου είπαν,/ ο νόμος δεν νομιμοποιεί όνειρα./ Έτσι βγήκα από την ουρά/ και συνεχίζω να ονειρεύομαι/ αυθαίρετα, εκτός ουράς και εκτός σχεδίου».
Πολλές και πικρές αλήθειες λέγονται με τρόπο έμμεσο και υπαινικτικό, καμμιά φορά και ευθέως. Αποφθεγματικά. Γράφει στο ποίημα «Ανησυχεί»: «Τρέχει κατά τη θάλασσα/ μ’ ένα κουτάλι του γλυκού στον ώμο./ Του είπαν να την αδειάσει/ και το πήρε σοβαρά./ Ανησυχεί όμως,/ γιατί δεν έχει πού να βάλει τόσο νερό».
Ένα ακόμα γνώρισμα της ποίησης που παρουσιάζουμε, κοινό και σε άλλες ποιητικές συλλογές του ποιητή, είναι ένας άμεσος ή έμμεσος διδακτισμός. Με τρόπο παραβολικό και απλό, ο ποιητής εμμέσως συμβουλεύει, διορθώνει, παιδαγωγεί. Oι στίχοι του μπορούν να γίνουν οδηγοί πορείας στη ζωή του καθενός και βάσεις για την αξιολογική του κλίμακα.
Τα ποιήματα είναι σύντομα, αλλά περιεκτικά. Γεμάτα νόημα και σημασία, όπως είπαμε και παραπάνω. Κλείνουμε με το ποίημα «Στις εκταφές», όπου λέγεται γυμνή η αλήθεια, παρά τη μακαβριότητά της: «Στις κηδείες των διασήμων πολλοί./ Στις εκταφές κανείς/ Δεν αντέχουν στη θέα των σκουληκιών», και με το ποίημα «Ψάχνουν…»: «Όλοι ψάχνουν τον ένοχο/ του φριχτού εγκλήματος. Και πρωτοπόροι οι φονιάδες,/ με σκυλιά, φακούς/ και άλλα σύνεργα./ Φωτίζουν τα πάντα, εκτός από το πρόσωπά τους».

Απλά ποιήματα, με νόημα και περιεχόμενο. Ποιήματα που συγκινούν και προβληματίζουν. Ποιήματα που δεν συναντάμε συχνά στη σημερινή στιχοπλημμύρα πολλών νεοτεριστών, που αφήνουν αδιάφορους τους πολλούς. (Τηλ. ποιητή 22940.24567)

Σχολιάστε

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Παρακαλώ, απαντήστε στο ερώτημα *

Επιτρέπονται τα εξής στοιχεία και ιδιότητες HTML: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>